Airco verplaatsen kan vaker dan je denkt, maar niet altijd

Kan mijn airco naar een andere muur? Dat is de vraag, en het antwoord is meestal ja. Alleen ligt de beslissing niet bij die muur en niet bij de unit zelf, maar bij de koperen leidingen die erachter zitten, bij het koudemiddel dat erin zit en bij de leeftijd van je installatie.

Wij halen airco's uit woningen in Bergschenhoek en omgeving en hangen ze er ook weer in. Soms is dat een halve dag werk. Soms raden we het af, en dan ligt dat bijna nooit aan de afstand.

Inhoudsopgave

1. Waarom mensen hun airco willen verplaatsen
2. De leidinglengte bepaalt wat er kan
3. Hoogteverschil tussen binnenunit en buitenunit
4. Kan de bestaande leiding mee?
5. Waarom een gebruikte koppeling er nooit meer in mag
6. Wat er tijdens een verplaatsing gebeurt
7. Waarom je dit niet zelf mag doen
8. De R22-val: wanneer verplaatsen niet meer kan
9. De condensafvoer op de nieuwe plek
10. Verplaatsen of toch vervangen?
11. Wat de prijs van een verplaatsing bepaalt
12. Airco verplaatsen in Bergschenhoek en omgeving
13. Veelgestelde vragen
14. Persoonlijk advies
15. Bronnen

Waarom mensen hun airco willen verplaatsen

In onze praktijk ligt de aanleiding zelden bij de airco zelf. Meestal verandert er iets in het huis. Een verbouwing waarbij de indeling omgaat, een keuken die naar de andere kant verhuist, of een slaapkamer die van functie wisselt omdat er een kind bij komt. De unit hangt dan opeens boven een kast, achter een deur of precies op de plek waar de nieuwe wand moet komen.

De tweede reden is comfort. Een binnenunit die recht op de bank of op het hoofdeinde van het bed blaast, geeft tocht. Mensen zetten hem dan hoger of helemaal uit. Zo staat een installatie waar flink in geïnvesteerd is het grootste deel van de zomer stil, terwijl hij een paar meter verderop wel goed zou hangen.

De derde reden is de buitenunit. Die staat soms te dicht op de erfgrens, onder een slaapkamerraam van de buren, of ingebouwd in een schutting waar hij zijn warmte niet kwijt kan. Dat laatste kost rendement en op termijn levensduur.

En dan is er de verhuizing. Wie kortgeleden een systeem heeft laten plaatsen, wil dat niet achterlaten. Dat kan ook, maar het is een andere klus dan de meeste mensen verwachten.

De leidinglengte bepaalt wat er kan

Tussen de binnenunit en de buitenunit lopen twee koperen leidingen met koudemiddel, plus een stuurkabel en de condensafvoer. Die koperen leidingen zijn het echte onderwerp van elke verplaatsing. Niet de beugels, niet het gat in de muur.

Fabrikanten geven per model een maximale leidinglengte op. Bij een enkele split-airco ligt die vaak rond de twintig meter. Er is ook een ondergrens: fabrikanten schrijven een kortste afstand voor, vaak rond de drie meter. Die getallen verschillen per merk en per type, dus behandel ze als richtlijn en niet als wet. Wat wél altijd geldt: hoe korter de leiding, hoe hoger het rendement. Elke extra meter kost een beetje capaciteit.

Voor de praktijk betekent dat iets simpels. Wil je de binnenunit een paar meter opschuiven binnen dezelfde ruimte, dan zit je bijna altijd ruim binnen de marge. Wil je hem van de woonkamer naar een slaapkamer op de eerste verdieping, terwijl de buitenunit achter in de tuin staat, dan wordt het rekenen. En bij een multisplit, waarbij meerdere binnenunits op één buitenunit zitten, telt de lengte van alle takken samen mee. Dan is de ruimte sneller op dan je denkt.

Hoogteverschil tussen binnenunit en buitenunit

Naast de lengte speelt de hoogte mee. Ook daar geeft de fabrikant een maximum voor op, bij een enkele split vaak rond de vijftien meter tussen buitenunit en binnenunit. In een gemiddelde eengezinswoning haal je dat nooit, dus daar loopt het zelden op stuk.

Waar het wel misgaat, is bij multisplit-systemen. Daar geldt vaak ook een maximaal verschil tussen de hoogst en de laagst hangende binnenunit, in de orde van zeven à acht meter. Wil je één binnenunit van de begane grond naar zolder verhuizen terwijl de rest blijft hangen, dan kan die ene verhuizing het hele systeem buiten de specificatie duwen.

Er speelt nog iets. Bij grote hoogteverschillen moet de olie die met het koudemiddel meecirculeert weer terug kunnen naar de compressor. Loopt de leiding over een flinke hoogte omhoog, dan vraagt die olieterugvoer extra aandacht in het leidingontwerp. Dat is precies het soort detail waar een verplaatsing achteraf op strandt als iemand alleen naar het gat in de muur heeft gekeken.

Kan de bestaande leiding mee?

Soms wel, vaak niet. Wordt de nieuwe afstand korter dan de oude, dan kun je de leiding in theorie inkorten en opnieuw aansluiten. Wordt de afstand langer, dan moet er koperen leiding bij, en dat betekent een extra verbinding of een volledig nieuwe leiding van unit tot unit. Zo'n doorlopende nieuwe leiding heeft onze voorkeur, simpelweg omdat elke koppeling een plek is waar het op termijn kan gaan lekken.

Er komt nog iets bij. De hoeveelheid koudemiddel in een systeem is afgestemd op de leidinglengte. Fabrikanten leveren hun buitenunits met een vulling voor een standaardlengte en schrijven voor hoeveel gram er per extra meter bij moet. Wordt de leiding langer, dan moet er dus koudemiddel bij. Wordt hij korter, dan moet er in sommige gevallen juist af. Een installatie die na een verplaatsing te weinig of te veel koudemiddel heeft, koelt slechter, verbruikt meer en slijt sneller.

De oude leiding hergebruiken kan bovendien alleen als hij schoon en droog is. Heeft er een ander koudemiddel in gezeten, of heeft de leiding een tijd open gelegen, dan is vervangen de enige verstandige route. Vocht in een koudemiddelcircuit is funest voor de compressor.

Waarom een gebruikte koppeling er nooit meer in mag

Split-airco's worden meestal aangesloten met flare-koppelingen. De monteur zet daarbij het uiteinde van de koperen leiding trompetvormig op, het zogenoemde bordelen, en klemt het met een wartel tegen het aansluitpunt. Het koper vervormt tijdens het aandraaien en dicht daarmee af.

Die vervorming is eenmalig. Een flare die er een keer op heeft gezeten, sluit de tweede keer niet meer betrouwbaar af: het afdichtvlak is beschadigd en de contactdruk klopt niet meer. Bij demontage gaat het uiteinde er daarom af en maakt de monteur een nieuwe bordeling. De norm NEN-EN 378 voor koelinstallaties schrijft dat ook zo voor.

Dit is een van de meest voorkomende oorzaken van een verplaatsing die geslaagd leek en later alsnog een lege installatie oplevert. Het lek is dan zo klein dat je het niet hoort en niet ziet, tot de airco op een warme dag niet meer koud wordt. Hetzelfde geldt overigens bij een nieuwe installatie, en het is een van de punten die we ook bespreken in ons artikel over waar je op moet letten bij het plaatsen van een airco.

Wat er tijdens een verplaatsing gebeurt

Een verplaatsing is geen losschroeven en verhangen. Het is in feite een demontage en een complete nieuwe installatie achter elkaar, met dezelfde apparatuur.

• De monteur haalt eerst het koudemiddel uit het leidingwerk naar de buitenunit, of vangt het op met een recovery-apparaat. Koudemiddel mag nooit ontsnappen.
• De elektrische aansluiting gaat spanningsloos en wordt losgenomen.
• Binnenunit, buitenunit, leidingwerk en condensafvoer gaan los, en de doorvoer in de muur komt vrij.
• Op de nieuwe plek komt de montageplaat, wordt de doorvoer geboord en gaat het leidingwerk erin, met nieuwe bordelingen aan beide zijden.
• Daarna trekt de monteur het systeem vacuüm. Zo verdwijnen lucht en vocht uit het circuit. Deze stap kun je niet overslaan en er bestaat geen snelle variant voor.
• Er volgt een druk- en lekcontrole. Pas dan gaat het koudemiddel terug, aangevuld tot de hoeveelheid die bij de nieuwe leidinglengte hoort.
• Tot slot een proefdraai in koel- en verwarmingsstand, controle van de condensafvoer en het bijwerken van het logboek van de installatie.

In een doorsnee woning is dit werk voor een dag, soms een halve dag als de nieuwe plek dicht bij de oude ligt en de bestaande doorvoer bruikbaar blijft. Komt er hak- en breekwerk aan te pas, dan loopt het uit.

Waarom je dit niet zelf mag doen

Dit is geen kwestie van garantie of van goedbedoeld advies, maar van wetgeving. Werken aan een installatie met F-gassen mag in Nederland alleen door iemand met een persoonscertificaat voor F-gassen, en het bedrijf waarvoor die persoon werkt heeft een bedrijfscertificaat nodig, de BRL 100. Een zzp'er heeft ze allebei nodig. Het loskoppelen van de koudemiddelleidingen valt daar volledig onder.

Een elektricien mag de voeding aanleggen en aansluiten, maar mag het koudemiddelcircuit niet openen. Een aannemer of klusbedrijf zonder deze certificering ook niet. Wie het toch doet, riskeert een boete en laat in de praktijk al snel koudemiddel ontsnappen. Dat is niet alleen slecht voor het milieu, het betekent ook dat het systeem daarna niet zomaar weer gevuld kan worden.

Er zit ook een praktische kant aan. Zonder vacuümpomp, manifold en recovery-unit is de klus simpelweg niet uit te voeren. Dat gereedschap huren kost geld, en de vacuümmeting goed beoordelen is vakwerk.

De R22-val: wanneer verplaatsen niet meer kan

Hier lopen mensen met een oudere installatie tegenaan, en het wordt zelden ergens genoemd. Oudere airco's werken op het koudemiddel R22, en dat middel is uitgefaseerd. Sinds 1 januari 2015 mag R22 niet meer worden bijgevuld, ook niet in gerecyclede of geregenereerde vorm. Dat volgt uit de Europese ozonverordening.

Een bestaande R22-installatie mag blijven draaien zolang hij het doet. Maar een verplaatsing betekent per definitie dat het circuit open gaat en dat er daarna weer gevuld moet worden, en precies dat mag niet meer. Praktisch gezegd: zit er R22 in je systeem, dan is verplaatsen geen optie en wordt het vervangen.

Staat er R410A of R32 op het typeplaatje, dan is er niets aan de hand. Bestaande installaties met deze middelen mogen gewoon onderhouden en bijgevuld worden. De strengere eisen uit de herziene F-gassenverordening gaan vanaf 2027 gelden voor het koudemiddel in nieuwe apparaten, niet voor wat er al hangt. Weet je niet wat erin zit? Kijk op het typeplaatje van de buitenunit, daar staat het.

De condensafvoer op de nieuwe plek

Een binnenunit haalt tijdens het koelen voortdurend vocht uit de lucht. Dat water loopt via een slangetje weg, meestal op natuurlijk afschot. Verhuist de unit, dan verhuist die afvoer mee, en dan blijkt de nieuwe plek soms ongunstiger te liggen dan de oude.

Is er te weinig verval naar buiten of naar een afvoerpunt, dan blijft er water in de slang staan. Dat gaat op den duur ruiken, en uiteindelijk loopt het aan de voorkant van de unit naar buiten, over je muur. In zulke gevallen komt er een condenspomp bij, een klein pompje dat het water omhoog werkt naar een hoger gelegen afvoer. Prima oplossing, maar het is wel iets wat je vooraf wilt weten en niet achteraf wilt ontdekken.

Loopt het toch mis, dan herken je dat vrij snel. In ons artikel over een airco die water lekt lees je waar je dan naar kijkt.

Verplaatsen of toch vervangen?

Niet elke verplaatsing is verstandig, ook niet als hij technisch kan. Een paar vuistregels die wij zelf aanhouden.

• Draait de installatie goed en zit hij nog lang niet aan het einde van zijn levensduur, dan is verplaatsen bijna altijd de logische keuze.
• Is er de laatste jaren vaker een storing geweest of loopt het rendement zichtbaar terug, dan steek je werk in apparatuur die je binnen enkele jaren toch vervangt.
• Werkt de installatie op R22, dan vervalt de keuze en wordt het vervangen.
• Wordt de nieuwe leidinglengte fors langer, dan levert het systeem op de nieuwe plek minder. Zit de unit qua vermogen al krap voor de ruimte, dan is een ander model logischer dan een verplaatsing.
• Verhuis je naar een woning met een heel andere indeling, laat dan eerst kijken of het bestaande vermogen daar überhaupt bij past.

Wordt het toch vervangen, dan hoeft de oude installatie niet in de weg te blijven hangen. Wij verzorgen ook de demontage en afvoer van de oude airco, waarbij het koudemiddel netjes wordt afgepompt en verwerkt.

Wat de prijs van een verplaatsing bepaalt

Een verplaatsing is maatwerk, dus een bedrag zegt zonder de situatie erbij weinig. Dit zijn de factoren die het verschil maken:

• De afstand tussen oud en nieuw. Binnen dezelfde ruimte opschuiven is een andere klus dan naar een andere verdieping.
• Nieuw leidingwerk of niet. Kan de bestaande leiding mee, dan scheelt dat materiaal en tijd.
• De doorvoer. Een bestaand gat hergebruiken is licht werk. Boren door een spouwmuur, een betonnen wand of een geïsoleerde gevel is dat niet.
• De afwerking. Een nette leidingkoker langs de gevel, of leidingwerk dat in de muur verdwijnt, is een keuze die je zelf maakt.
• Binnen- én buitenunit, of maar één van beide. Alleen de buitenunit verzetten is meestal eenvoudiger dan allebei.
• Extra onderdelen. Een condenspomp, een nieuwe wandconsole of extra koudemiddel komen er los bij.
• De staat van de installatie. Blijkt bij demontage dat er al een lek zat, dan lossen we dat eerst op.

Wij kijken daarom liever eerst ter plekke voordat we er een prijs aan hangen. Bij een korte inspectie is meestal al duidelijk of de nieuwe plek kan en wat ervoor nodig is.

Airco verplaatsen in Bergschenhoek en omgeving

Wij zijn gevestigd in Bergschenhoek en werken in Berkel en Rodenrijs, Bleiswijk, Zoetermeer, Rotterdam-Noord en de omliggende plaatsen. Verplaatsingen komen bij ons het vaakst voor tijdens verbouwingen, en bij mensen die net een woning hebben gekocht waar al een installatie hangt.

Praktische tip als je aan het verbouwen bent: laat ons meekijken vóórdat de wand dichtgaat. Leidingwerk dat tijdens de ruwbouw wordt gelegd, verdwijnt volledig uit het zicht en scheelt achteraf hak- en breekwerk. Datzelfde geldt bij een nieuwe airco-installatie: het moment waarop je belt bepaalt hoe netjes het eindresultaat wordt.

Veelgestelde vragen

Kun je je airco meenemen als je verhuist?

Ja, dat kan. De installatie wordt op het oude adres vakkundig gedemonteerd en op het nieuwe adres opnieuw geplaatst. Let wel op twee dingen: het moet passen binnen de maximale leidinglengte op de nieuwe locatie, en het vermogen van de unit moet kloppen bij de ruimte waar hij komt te hangen. Een unit die precies goed was voor je oude woonkamer kan in een grotere ruimte tekortschieten.

Mag een elektricien een airco verplaatsen?

Alleen het elektrische deel. Voor het loskoppelen en opnieuw aansluiten van de koudemiddelleidingen is een persoonscertificaat voor F-gassen nodig, plus een bedrijfscertificaat BRL 100. Een elektricien zonder die certificering mag het circuit niet openen.

Moet er koudemiddel bij na het verplaatsen?

Dat hangt af van de nieuwe leidinglengte. Wordt de leiding langer dan de standaardlengte waarvoor de buitenunit is gevuld, dan moet er koudemiddel bij volgens de opgave van de fabrikant. Wordt hij korter, dan kan er juist af moeten. Dit wordt tijdens de klus gemeten en niet geschat.

Kun je alleen de buitenunit verplaatsen?

Ja, en dat is een veelvoorkomende opdracht, bijvoorbeeld omdat de unit te dicht bij de erfgrens staat of geluidsoverlast geeft. Ook hier geldt dat de leidinglengte binnen de specificatie moet blijven en dat de nieuwe plek genoeg vrije ruimte moet hebben om warmte af te voeren.

Blijft de garantie geldig na een verplaatsing?

Als het werk door een gecertificeerd bedrijf gebeurt en netjes wordt vastgelegd, blijft de fabrieksgarantie in de regel in stand. Laat je het door een niet-gecertificeerde partij doen, dan loop je een groot risico dat die garantie vervalt. Vraag daarom altijd om vastlegging van de uitgevoerde handelingen.

Hoe lang duurt het verplaatsen van een airco?

Ligt de nieuwe plek dicht bij de oude en kan de doorvoer hergebruikt worden, dan is het vaak een halve dag. Moet er nieuw leidingwerk komen of is er hak- en breekwerk nodig, reken dan op een volledige dag. Het vacuüm trekken en de lekcontrole nemen sowieso tijd in beslag, en daar wordt niet op beknibbeld.

Persoonlijk advies

Twijfel je of jouw airco naar die andere muur kan? Stuur ons een foto van de binnenunit, de buitenunit en het typeplaatje, dan kunnen we vaak al zeggen of het haalbaar is. Bij een verbouwing kijken we liever één keer te vroeg mee dan één keer te laat.

Bel 06-21 29 03 58, mail naar info@coollutions.nl of vraag vrijblijvend advies aan via onze contactpagina.

Bronnen

• Maximale leidinglengte van ongeveer 20 meter en een minimum van circa 3 meter bij een enkele split, met een maximaal hoogteverschil in de orde van 15 meter. Bron: Daikin, fabrikantendocumentatie over airco-leidingen (geldend, verschilt per merk en model).
• Bij multisplit geldt daarnaast een maximaal hoogteverschil tussen de hoogste en de laagste binnenunit. Bron: Daikin, fabrikantendocumentatie over airco-leidingen (geldend).
• Voor werken met F-gassen is een persoonscertificaat verplicht en het uitvoerende bedrijf heeft een bedrijfscertificaat BRL 100 nodig. Bron: Ondernemersplein, Rijksoverheid(geldend).
• Bijvullen van installaties met koudemiddel R22 is verboden sinds 1 januari 2015, ook in geregenereerde vorm. Bron: Europese verordening 1005/2009 inzake ozonlaagafbrekende stoffen (geldend).
• Een eerder gebruikte flare-verbinding mag niet opnieuw worden aangesloten en moet opnieuw worden gebordeld. Bron: NEN-EN 378, norm voor koelinstallaties en warmtepompen (geldend).
• Strengere eisen aan het koudemiddel in nieuwe airco's en warmtepompen gaan gelden vanaf 2027. Bron: herziene F-gassenverordening (EU) 2024/573, bijlage IV (aangenomen, gefaseerde ingang).