Airco maakt een brommend geluid? Zo spoor je de oorzaak op

Een tik hoor je, een brom voel je. Waar een tikkend geluid nog in het toestel blijft, dreunt een brommende airco vaak door de muur of de vloer, en juist dat maakt het zo vervelend. Meestal zit er geen kapotte airco achter, maar trilling: een buitenunit die staat te resoneren, een condenspompje dat nadraait of een compressor die zwaarder klinkt dan je gewend bent. In dit stuk lees je waar het gebrom vandaan komt, hoe je aan het moment herkent wat de oorzaak is, wat je zelf veilig kunt checken en wanneer je er beter een monteur bij haalt.

Inhoudsopgave

1. Waar komt dat brommen vandaan?
2. Bromt hij continu, bij het aanslaan of na het uitzetten?
3. Trillingen van de buitenunit: de meest voorkomende oorzaak
4. Het condenspompje dat nadraait
5. De compressor bromt
6. Vuile filters en een geblokkeerde luchtstroom
7. Hoe hard mag je buitenunit eigenlijk brommen?
8. Dit kun je zelf checken
9. Wanneer schakel je een monteur in?
10. Brommen voorkom je met goede montage en onderhoud
11. Veelgestelde vragen

Waar komt dat brommen vandaan?

Een brom is een laagfrequent geluid, en dat soort geluid plant zich makkelijk voort via harde materialen. Daarom hoor je een brommende airco vaak niet alleen, maar voel je hem ook: in de muur waar de unit aan hangt, in de vloer of zelfs een kamer verderop. In bijna alle gevallen komt dat door trilling. Een draaiende ventilator, een compressor en een pompje maken allemaal een kleine trilling, en zolang die netjes wordt opgevangen merk je er weinig van. Wordt de trilling doorgegeven aan de gevel, aan een beugel of aan een leiding, dan gaat het geheel resoneren en ontstaat die typische brom.

Het goede nieuws: brommen is zelden een teken dat je airco op omvallen staat. Het is meestal een kwestie van hoe en waar de unit is opgehangen, of van onderhoud dat is blijven liggen. De kunst is om te bepalen welke van de vier veelvoorkomende oorzaken bij jou speelt. Het moment waarop de brom optreedt, helpt je daar snel bij.

Bromt hij continu, bij het aanslaan of na het uitzetten?

Voordat je gaat sleutelen of bellen, is het handig om te luisteren wanneer de brom precies optreedt. Dat wijst vaak al richting de oorzaak.

• Bromt hij continu terwijl de airco draait? Dan gaat het meestal om trilling van de buitenunit die doorwerkt in de gevel of een beugel, of om de compressor.
• Bromt hij vooral kort bij het aanslaan? Een korte brom of zoem als het toestel opstart is doorgaans de compressor en de ventilator die op gang komen. Dat is meestal normaal.
• Bromt hij juist na het uitzetten door? Blijft het brommen als je de airco al hebt uitgeschakeld, soms samen met een klaterend watergeluidje, dan is de kans groot dat het het condenspompje is dat het laatste condenswater wegpompt.
• Wordt de brom de laatste weken steeds harder? Een geluid dat langzaam toeneemt, wijst op slijtage: een pompje of een compressor die op zijn eind loopt, of dempers die zijn verhard.

Met dat onderscheid in het achterhoofd lopen we de oorzaken een voor een langs.

Trillingen van de buitenunit: de meest voorkomende oorzaak

Verreweg de meeste bromklachten komen door trilling van de buitenunit die wordt doorgegeven aan het gebouw. Een buitenunit hoort trillingsarm te zijn opgehangen, maar in de praktijk gaat het daar vaak mis. Dit zijn de klassiekers:

• De unit hangt aan een gevelbeugel in plaats van op een stevige ondergrond. Een muurbeugel geeft trilling rechtstreeks door aan de gevel, en de muur werkt dan als klankkast. In een slaapkamer aan de andere kant van diezelfde muur hoor je dat als een zware brom.
• De trillingsdempers ontbreken of zijn verhard. Onder de voetjes van een buitenunit horen rubberen dempers te zitten. Zijn die er niet, of zijn ze na jaren hard en bros geworden, dan verdwijnt de demping en gaat de unit resoneren.
• De unit staat niet waterpas of niet strak vast. Een unit die scheef staat of waarvan de bouten los zijn getrild, gaat mee-trillen met zijn eigen draaiing.
• De unit staat ingesloten. Staat de buitenunit in een krappe hoek of dicht op een schutting, dan kaatst het geluid terug en lijkt de brom harder dan hij is.

De oplossing zit hem bijna altijd in de bevestiging: rubberen trillingsdempers plaatsen of vervangen, de unit waterpas en strak monteren, en waar het kan op een vrijstaande console op de grond zetten in plaats van aan de gevel. Een goede monteur lost een resonerende buitenunit meestal op zonder dat er ook maar iets aan het toestel zelf mankeert.

Het condenspompje dat nadraait

Blijft je airco brommen nadat je hem hebt uitgezet, dan kijk je als eerste naar het condenspompje. Als een airco koelt, ontstaat er condenswater op de binnenunit. Kan dat water niet vanzelf via afschot wegstromen, dan zit er een klein elektrisch pompje dat het water actief wegpompt. Dat pompje slaat aan zodra er genoeg water in het bakje staat en valt daarna weer stil.

Zet je de airco uit, dan zit er nog wat water in de leiding. Het pompje slaat dan nog een of twee keer aan om dat laatste restje weg te werken. Een korte brom van een paar seconden, een enkele keer na het uitzetten, is dus volkomen normaal.

Het wordt een storing als het pompje maar blijft brommen, tien minuten of langer, of als er water onder de binnenunit verschijnt. Dan is meestal de afvoerleiding verstopt door algen en vuil, hangt de vlotter vast, of is het pompje versleten. Dit is geen geluid om te laten zitten: een pompje dat het water niet meer kwijt kan, laat het bakje overlopen, en dat geeft waterschade aan je muur, vloer of plafond. Zie je vocht, zet het toestel dan uit en bel een monteur. Meer over waterlekkage lees je in onze blog over een airco die water lekt.

De compressor bromt

De compressor zit in de buitenunit en is het hart van je airco. Bij het opstarten maakt hij een korte brom of zoem, en dat is normaal. Wordt die brom continu, zwaar en duidelijk luider dan vroeger, dan kan er sprake zijn van slijtage of van een onbalans in het systeem, bijvoorbeeld door een tekort aan koudemiddel. Een compressor die zwaar loopt, verbruikt meer stroom en koelt minder goed, dus dit is het soort brom dat je wel laat nakijken.

Aan de compressor of het koudemiddel ga je zelf niets doen. Koudemiddel bijvullen mag wettelijk alleen door een gecertificeerde monteur, en aan de binnenkant van de unit heb je speciaal gereedschap en kennis nodig. Klinkt de brom duidelijk uit de buitenunit en gaat hij samen met minder koelvermogen, laat het dan meten.

Vuile filters en een geblokkeerde luchtstroom

Een oorzaak die vaak wordt vergeten: vuil. Zitten de filters van de binnenunit vol stof, of wordt de buitenunit geblokkeerd door bladeren, pluis of een dichtgegroeide struik, dan moet de ventilator harder werken om nog lucht te verplaatsen. Een ventilator die tegen weerstand in draait, gaat zoemen en brommen, en een vuil ventilatorblad dat uit balans raakt versterkt dat nog.

Dit is gelukkig de makkelijkste oorzaak om uit te sluiten. De filters van de binnenunit kun je zelf schoonmaken, en rond de buitenunit haal je voorzichtig blad en vuil weg terwijl het toestel uit staat. Verdwijnt de brom daarna, dan was het niet meer dan dat.

Hoe hard mag je buitenunit eigenlijk brommen?

Soms is de brom niet zozeer een storing, maar vooral een bron van ergernis, voor jou of voor de buren. Daar gelden regels voor. Sinds 2021 staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving een geluidsnorm voor de buitenunit van een airco of warmtepomp, gemeten op de erfgrens: overdag, tussen 07.00 en 19.00 uur, maximaal 45 dB(A), en 's avonds en 's nachts, tussen 19.00 en 07.00 uur, maximaal 40 dB(A).

Ter vergelijking: een moderne buitenunit produceert op een meter afstand ongeveer 42 tot 55 dB(A), afhankelijk van het model en het toerental. Of je binnen de norm blijft, hangt dus sterk af van het model, de afstand tot de erfgrens en de plaatsing. Klagen je buren over gebrom, of twijfel je of jouw unit voldoet, dan valt er vaak veel te winnen met een andere plek, trillingsdempers of een geluidwerende omkasting. Zo'n omkasting kan het geluid nog eens een paar decibel dempen, mits er genoeg ventilatieruimte overblijft. Veel toestellen hebben daarnaast een stille modus of nachtstand die het toerental 's nachts terugbrengt.

Dit kun je zelf checken

Voordat je iemand laat komen, loop je een paar dingen na. Vaak weet je daarna al of het onschuldig is of niet:

• Luister waar de brom vandaan komt: uit de binnenunit, uit de buitenunit of uit de muur ertussen.
• Let op het moment. Continu tijdens het draaien, kort bij het opstarten, of juist na het uitzetten? Dat wijst richting trilling, compressor of condenspompje.
• Voel aan de muur of de beugel bij de buitenunit. Trilt die duidelijk mee, dan zit het in de bevestiging.
• Controleer of de buitenunit strak en waterpas staat en of er rubberen dempers onder zitten.
• Maak de filters van de binnenunit schoon en haal blad en vuil rond de buitenunit weg terwijl de airco uit staat.
• Zie je water onder de binnenunit? Zet het toestel dan uit en bel, wacht daar niet mee.

Kom niet aan de binnenkant van de unit, de elektronica of het koudemiddel. Daar heb je gereedschap, kennis en een verplichte certificering voor nodig. Loopt de brom na deze checks niet weg, laat het dan bekijken.

Wanneer schakel je een monteur in?

Bij deze situaties kun je het brommen beter laten nakijken dan er zelf op doorgaan:

• De brom blijft, ook nadat je de filters, de dempers en de bevestiging hebt gecontroleerd.
• Het geluid komt duidelijk uit de compressor en gaat samen met minder koelen of verwarmen.
• Het condenspompje blijft langer dan een kwartier draaien of er staat water onder de unit.
• De brom wordt van week tot week harder.
• Je buren klagen over het geluid en je krijgt de unit zelf niet stiller.

In die gevallen is een controle door een airco-monteur verstandig. Coolutions komt in Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs, Zoetermeer en omgeving langs om de oorzaak op te sporen en het brommen bij de bron aan te pakken, of dat nu de montage, de afvoer of het toestel zelf is. Twijfel je hoe ernstig het is? Lees dan eerst meer over ons airco-onderhoud, of vraag gerust vrijblijvend advies.

Brommen voorkom je met goede montage en onderhoud

De meeste bromklachten zijn te voorkomen, en dat begint bij de installatie. Een buitenunit die vanaf dag een trillingsarm en waterpas is gemonteerd, op de juiste plek en met goede dempers, gaat simpelweg niet resoneren. Laat je een nieuwe airco plaatsen, let dan op een vakkundige montage: dat scheelt je later een hoop geluidsoverlast. Meer daarover lees je op onze pagina over airco laten installeren.

Wat er al hangt, houd je stil met onderhoud. Bij een jaarlijkse beurt worden de filters en lamellen gereinigd, de condensafvoer doorgespoeld, de bevestigingen en dempers gecontroleerd en de werking getest. Juist de condensafvoer en de dempers zijn goedkoop te controleren en duur als het misgaat. Zo blijft een kleine trilling een kleine trilling en groeit hij niet uit tot een brom die door het hele huis dreunt.

Veelgestelde vragen

Waarom bromt mijn airco nadat ik hem heb uitgezet?

Dat is bijna altijd het condenspompje dat het laatste condenswater wegpompt. Een korte brom van een paar seconden, een of twee keer na het uitzetten, is normaal. Blijft hij tien minuten of langer doorgaan of zie je water onder de unit, dan is de afvoer verstopt of het pompje versleten en laat je het nakijken.

Waarom maakt mijn Mitsubishi, Daikin of LG airco een brommend geluid?

Het principe is bij elk merk hetzelfde: brommen komt door trilling van de buitenunit, het condenspompje of de compressor, niet door het merk. Wat wel per merk verschilt, is de betekenis van een eventuele foutcode of knipperend lampje. Zie je die naast de brom, kijk dan in de handleiding van jouw toestel.

Is een brommend geluid bij mijn airco gevaarlijk?

Meestal niet. Een lichte, gelijkmatige brom hoort bij een draaiend toestel. Word je gewaarschuwd door een brom die snel harder wordt, door water onder de unit of door duidelijk minder koelvermogen, dan zit er wel iets achter en laat je het controleren voordat er meer schade ontstaat.

Hoeveel decibel mag de buitenunit van mijn airco maken?

Op de erfgrens geldt sinds 2021 maximaal 45 dB(A) overdag en 40 dB(A) 's nachts, vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Of je daaraan voldoet, hangt af van het model, de afstand en de plaatsing.

Mijn buren klagen over het gebrom van mijn airco, wat nu?

Kijk eerst naar de plaatsing en de demping: een unit los van de gevel, op goede trillingsdempers en niet ingesloten in een hoek, scheelt vaak al flink. Helpt dat niet genoeg, dan zijn een geluidwerende omkasting of de nachtstand van je toestel opties. Een monteur kan meten of je binnen de norm blijft.

Kan ik het brommen zelf oplossen?

Een deel wel: filters schoonmaken, vuil bij de buitenunit weghalen en checken of de unit strak vaststaat. Trillingsdempers vervangen, de compressor nakijken of koudemiddel bijvullen laat je aan een gecertificeerde monteur over.

Persoonlijk advies nodig?

Bromt je airco of vertrouw je het geluid niet? Coolutions helpt je in Bergschenhoek en omgeving met onderhoud, reparatie en eerlijk advies. We sporen op waar de trilling vandaan komt en lossen het bij de bron op, zodat het weer stil is in huis. Neem contact op voor een afspraak of een vrijblijvende offerte. Hoor je een ander geluid dan een brom? Lees dan ook onze uitleg over een airco die een tikkend geluid maakt.

Bronnen

• Geluidsnorm buitenunit airco en warmtepomp: 45 dB(A) overdag en 40 dB(A) 's nachts op de erfgrens. Bron: Besluit bouwwerken leefomgeving, Rijksoverheid.
• Koudemiddel bijvullen mag alleen een gecertificeerde vakman. Bron: F-gassenregelgeving, RVO.
• Jaarlijks onderhoud houdt een airco storingsvrij en stil. Bron: Milieu Centraal.